Woensdag 28 september
Harmen Mesker over Yi Jing
Toen tijdens de hippiebeweging in de jaren zestig Oosterse
denkwijzen werden ingevoerd in het Westen, werden de begrippen
yin en yang gemeengoed. Door de belangstelling voor Feng Shui,
oorspronkelijk een wetenschap voor het bepalen van de juiste
ligging van huis en graf, door de beoefening van Tai Chi en
Qi Gong, zijn deze woorden ingeburgerd. Yin staat voor het zachte,
het passieve, het ontvangende in het universum; yang vult dit
aan als het actieve, het bewegende, het scheppende. Deze twee
begrippen vormen de basis van de *Yi Jing, het Chinese Boek
der Veranderingen*. De Yi Jing bestaat uit vierenzestig hoofdstukken,
en bij elk hoofdstuk vinden we een figuur van zes lijnen: een
hexagram. Zo’n hexagram is een mengeling van hele en gebroken
lijnen. De hele lijnen staan voor yang, de gebroken lijnen voor
yin. De hexagrammen vormen de kern van de Yi Jing. Elk hexagram
is een uitbeelding van een mogelijke situatie, een samenspel
van yin en yang, en volgens de Yi Jing is elke situatie in het
leven weer te geven door één van de vierenzestig
hexagrammen. Deze lezing gaat in op de geschiedenis en het gebruik
van de Yi Jing door de eeuwen heen.
Harmen Mesker schreef in 1996 zijn eerste boek “De
I Tjing in ons leven”. Er volgden nog vele artikelen in
onder andere Prana, Bres en het Engelse Yi Jing tijdschrift
The Oracle. Hij is oprichter van I Tjing Centrum Nederland (ITCN)
zie www.i-tjingcentrum.nl
Woensdag 5 oktober
Judith Stavast over Plato; Een weg naar de waarheid
Iedereen die de film The Matrix zag, is bekend met het concept
van het naast elkaar bestaan van twee werelden: een schijnwereld
en een echte wereld. Dit idee vinden we ook al bij de Griekse
filosoof Plato. Plato leefde ruim 2400 jaar geleden in Athene,
hij was de leerling van een andere beroemde filosoof: Sokrates.
Plato stelde zich die twee werelden ongeveer zo voor: stel dat
wij in onze huiskamer zijn, we zitten op een stoel aan een tafel.
Plato nu denkt dat bijvoorbeeld de stoel en de tafel geen echte
stoel en tafel zijn. Het zijn slechts afspiegelingen van die
ene, échte tafel en die ene, échte stoel die zich
boven ons, in de “Ideeënwereld” bevinden. Wij
zijn als het ware gevangenen in een grot die alleen de schaduwen
van de ware zaken zien. Wat voor precieze voorstelling moeten
we ons hier nu van maken? Deze lezing gaat in op de verschillende
interpretaties van de “Ideeënwereld” en andere
aspecten van de filosofie van Plato.
Judith Stavast is docente klassieke talen.
Woensdag 19 oktober
Titus Rivas over spiritualiteit, vrijheid en engagement
Geloven of zelfs maar een interesse tonen in spirituele zaken
lijkt voor velen verdacht te zijn geworden. Er kan een associatie
met religieus extremisme en terreur zijn, maar vaker zal men
spiritualiteit gelijkstellen aan apolitieke zweverigheid of
conservatief beleid. Volgens deze noties kun je dus eigenlijk
niet spiritueel georiënteerd zijn wanneer je wil streven
naar een rechtvaardigere samenleving. Spiritualiteit zou als
het ware intrinsiek samenhangen met reactionaire, ultrarechtse
politiek, met onderdrukking en onvrijheid, en met onverdraagzaamheid.
Titus Rivas wil laten zien dat deze visie op spiritualiteit
eenzijdig is en geen recht doet aan vrijzinnige, progressieve
en geëngageerde varianten. Samen met drs. Bert Stoop ging
Rivas op zoek naar vertegenwoordigers van zulke spirituele richtingen,
waaronder de drijvende kracht achter Naderend Vuur, Sander van
Ankeren. Zo ontstond dit jaar een bundel essays en interviews
getiteld Spiritualiteit, Vrijheid en Engagement met een keur
aan opvattingen en benaderingswijzen.
Drs. Titus Rivas is filosoof en psycholoog, en werkzaam
als onderzoeker en auteur van columns, artikelen en boeken over
o.a. parapsychologie, systematische filosofie en dierethiek.
Hij is ook links georiënteerd, ethisch veganist en lid
van Groen Links.
Woensdag 2 november
Jacob Slavenburg over Het mysterie Maria Magdalena en
de geschiedenis van het vroege christendom
Het vroegste christendom was totaal anders dan de kerk van
vandaag. Alhoewel er altijd bepaalde elementen overgeërfd
zijn, zouden we ons alleen in onze dromen herkennen in de vroegste
gemeenschappen. Waar men om beurten voorging, vrouwen evengoed
als mannen en waar men een traditie van Jezus bewaarde die grotendeels
verloren is gegaan. Daarbij speelt ook het mysterie Maria Magdalena
een rol. Men heeft daar later allerlei namen aan gegeven, zoals
het judese christendom, het gnostische christendom en/of het
esoterische christendom.
Cultuurhistoricus Jacob Slavenburg voert ons terug in de wondere
wereld van een kleine tweeduizend jaar terug. Hij laat zien
waar vrije spiritualiteit aan banden werd gelegd, waar teksten
werden aangepast om ze binnen dogmatische kaders te wringen,
maar ook over een mystieke onderstroom die nooit verloren is
gegaan.
Drs. Jacob Slavenburg is schrijver van vele boeken over
het vroegste christendom, spirituele stromingen en de gnosis.
Hij is mede-vertaler van De Nag Hammadi-geschriften in het Nederlands.
Woensdag 16 november
Martine Busch over Complementaire zorg, alternatieve
zorg: ontwikkelingen in Nederland
De belangstelling voor en het gebruik van alternatieve en
complementaire behandelwijze neemt wereldwijd toe. De Wereld
Gezondheidszorg Organisatie (WHO) roept daarom alle nationale
regeringen op beleid op dit gebied te ontwikkelen. De Nederlandse
overheid legt deze oproep naast zich neer.
Intussen maken patienten op eigen iniatief gebruik van alternatieve
en complementaire behandelwijzen. Daarnaast zien we een nieuwe
ontwikkeling: de opkomst van complementaire zorg (CZ). CZ bestaat
uit verschillende interventies – zoals massage, werken
met geuren, muziek, kruiden, ontspannings – en visualistatieoefeningen
en therapeutic touch – die vaak hun wortels in de alternatieve
behandelwijzen hebben en dezelfde achtergrondfilosofie delen.
Ze worden toegepast binnen een bestaand regulier beroep in de
gezondheidszorg, zoals de verpleging en verzorging.
In de presentatie worden de achtergronden bij de ontwikkeling
geschetst en zal therapeutic touch als vorm van CZ nader onder
de loep genomen worden. Therapeutic touch is een verpleegkundige
interventie waarbij de zorgverlener probeert het energieveld
van de patient meer in evenwicht te brengen.
Martine Busch MA, directeur Van Praag Instituut Utrecht.
Woensdag 18 januari
Hein van Dongen over Het Veld
Het boek Het Veld van Lynn McTaggert brengt allerlei controversiële
en baanbrekende ontdekkingen uit de wereld van de fysica en
de alternatieve geneeswijzen samen tot een nieuw holistisch
wereldbeeld. Het werk is een groot succes en heeft invloed op
de manier waarop veel mensen naar zichzelf kijken. Wat heeft
dit boek (en een aantal aanverwante teksten ) ons te zeggen?
Is er werkelijk een nieuw wetenschappelijk paradigma dat bewustzijn
en natuurkunde verenigt, of wordt er te vroeg gejuicht? Vanavond
zal blijken dat we er ook iets heel anders uit kunnen leren,
dan de auteur er voor ons heeft ingestopt.
Hein van Dongen is docent filosofie aan de UvA en redacteur
van Prana
Woensdag 15 februari
Judith Stavast over Aristoteles; Een weg naar geluk
Aristoteles, leerling van Plato en één van de
beroemdste denkers uit het oude Griekenland, was op vele wetenschappelijke
terreinen actief en niet onverdienstelijk, want bijvoorbeeld
het syllogisme (Alle mensen zijn sterfelijk; Sokrates is een
mens; Sokrates is dus sterfelijk), het idee van de geest als
onbeschreven blad (tabula rasa) en het concept van de gulden
middenweg ontsproten aan zijn brein.
Ethiek neemt binnen de filosofie van Aristoteles een belangrijke
en interessante plaats in. Hij stelt zichzelf naar de gewoonte
van die tijd de vraag: Hoe wordt een mens gelukkig? In de lezing
zal het complexe antwoord van Aristoteles op die vraag onder
de loep genomen worden. Deugden blijken centraal te staan in
de zoektocht naar geluk dat echter zonder echte vrienden, die
Aristoteles overigens prachtig omschrijft als “één
ziel in twee lichamen”, niet bereikt kan worden. Maar
nog altijd ontbreekt er iets. Aristoteles legt namelijk een
link tussen ethiek en politiek. Volgens hem kun je alleen als
politiek actief mens gelukkig zijn. Vormde (vormt?) politiek
inderdaad de sleutel tot geluk?
Judith Stavast is docente klassieke talen.
Woensdag 22 maart
Hans gerding over Ongewone ervaringen: psychiatrische
en spirituele aspecten
Veel mensen melden ervaringen die ongewoon zijn in vele opzichten:
niet alledaags, overweldigend, beangstigend, verwarrend inspirerend.
Kan je via deze ervaringen toegang hebben tot domeinen van de
werkelijkheid die je normaal gesproken niet kunt betreden? Om
wat voor soort ervaringen gaat het hier? Wat is er werkelijk
en onwerkelijk aan? Waar moet je heen om goede raad?
Hans Gerding is hoogleraar metafysica in de geest van de
Theosofie.
Woensdag 5 april
Katja Rodenburg over Nietzsche’s onbehagen in
de cultuur
Een overvloed aan cultuur dringt zich aan ons op. Dagelijks
vragen stapels nieuwe boeken, films, toneel onze aandacht en
wordt de ene na de andere “niet-te-missen” tensoonstelling
geopend, om nog maar enkele vormen van cultuur te noemen. Maar
juist middenin deze overvloed duikt er een zeker onbehagen en
ongenoegen op. In de publieke discussie spreekt men over “een
leegte in de cultuur” en “een gebrek aan cultuur”.
Blijkbaar missen we tóch iets. Wat is er aan de hand?
Samen met filosoof Nietzsche gaan we op zoek naar de wortels,
de voedingsbodem van onze beschaving.
Katja Rodenburg is filosoof en publiceert op het gebied
waar de filosofie, de kunst en cultuur elkaar raken.
Woensdag 19 april
Annine van der Meer over De Godin van de 21ste eeuw
*De wedergeboorte van de Godin in de 21^e eeuw* Wist u dat
de God van Israël getrouwd is geweest? En dat wij dat vergeten
zijn? Sterker nog... Hij is het nog steeds en wij weten het
niet meer. God heeft namelijk een mannelijke én vrouwelijke
kant. Hij is God en Godin. Hij is androgyn, zoals iedere mens,
als afspiegeling van het goddelijke, dat ook is. Zij die zijn
vrouw wordt, blijkt historisch gezien ouder dan haar echtgenoot.
Zij manifesteert zich als oermoeder en daar na als moedergodin
in haar één - twee - en drievoudig aspect. Hierna
wordt haar donkere kant afgescheiden en gedemoniseerd. Dit is
een proces dat zich in de laatste tweeduizend jaar in allerlei
godsdiensten en culturen voltrokken heeft. De Godin wordt tot
hoer en heks. Deze negatieve religieuze en culturele bagage
speelt ons bewust en vooral onbewust nog altijd parten. Maak
kennis met de echtgenote van God. Want het ziet er naar uit
dat zij, na tweeduizend jaar ondergedoken te zijn, in onze tijd
opnieuw geboren gaat worden.
